น้อมถวายความอาลัยแด่ เจ้าพระคุณสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก

ประเภทของกฐิน

กฐินมีอยู่ด้วยกันหลายประเภท ในเมืองไทยทุกวันนี้ ดังนี้
1.      กฐินหลวง  คือ  กฐินที่พระเจ้าแผ่นดินเสด็จพระราชดำเนินทอดถวาย ณ พระอารามหลวงที่กำหนดไว้เป็นกรณีพิเศษปัจจุบันมีอยู่  16 วัด เช่น วัดอรุณราชวราราม วัดเบญจมบพิตร วัดสระเกศ วัดสุทัศนเทพวราราม วัดบวรนิเวศวิหาร วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์
2.      กฐินต้น  คือ  คือกฐินที่พระเจ้าแผนดินทรงมีพระราชศรัทธาพระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์ เสด็จพระราชดำเนินทอดถวายตามพระอารามที่ทรงพอพระราชหฤทัย โดยจะเป็นพระอารามหลวง หรือ ราษฎ์ก็สุดแล้วแต่พระราชอัธยาศัย
3.      กฐินพระราชทาน  คือ  กฐินที่พระเจ้าแผ่นดินทรงมีพระบรมราชานุญาตให้ข้าราชบริพาร หรือหน่วยงานราชการต่าง ๆ นำไปทอดถวาย ณ พระอารามหลางต่าง ๆ แทนพระองค์ เช่น วัดอนงคาราม วัดกัลยาณมิตร เป็นต้น
4.      กฐินราษฎร์  คือ  กฐินที่ราษฎ์จัดเป็นการส่วนตัว หรือ เป็นหมู่คณะ และนำไปถวายตามวัดต่าง ๆ ในกรุงเทพ และต่างจังหวัด และวัดนั้นเป็นวัดที่ราษฎร์สร้างขึ้น

จากหนังสือ  กฐิน วัดป่าเจริญราชธรรมาราม  รวบรวมและเรียบเรียงโดย :  วีรนนฺโท ภิกขุ

มลทิพย์ ขอละประเภทของกฐินไว้แค่นี้ก่อน แล้วจะมาต่อในวันต่อไป ค่ะ….

กฐินนั้นสำคัญไฉน

          กฐินมีความสำคัญเนื่องจากการทอดผ้ากฐินนั้นต้องทำให้เสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนด คือ ภายใน 1 เดือนหลังจากออกพรรษาตามพระบรมพุทธานุญาตที่โปรดให้ทำเป็นการสงฆ์โดยเฉพาะ  และเป็นวินัยกรรม คือ พระผู้จะรับกฐินนั้นจะไปแนะ หรือขอให้ใครมาทอดแก่ตนเองไม่ได้จะไปกำหนดชนิดผ้าก็ไม่ได้  บอกจำนวนไม่ได้ และการทอดผ้ากฐินนั้นมีอานิสงส์มากมายทั้งผู้รับ และผ้ทอดตามที่ได้กล่าวไปแล้วนั้น

            คำว่า กฐิน  เป็นภาษาบาลี  แต่เราเอามาเรียกมาใช้จนคุ้นเคยกลายเป็นภาษาไทย พอพูดถึงคำว่ากฐินเป็นอันว่าเข้าใจกัน กฐิน หรือ กฐินะ คำนี้เป็นชื่อไม้ชนิดหนึ่ง ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำหรับขึงผ้า เป็นสี่เหลี่ยมขึงผ้าให้ตึง  เพื่อเย็บทำเป็นจีวร  แบบสมัยโบราณที่เครื่องปักถักร้อยยังไม่มี ท่านเรียกไม้ชนิดนี้ว่า ไม้สะดึง  ปัจจุบันโลกและสังคมคนเจริญ เทคโนโลยีสมัยใหม่เครื่องไม้เครื่องมือต่าง ๆ พัฒนาขึ้น ไม้ชนิดนี้ก็เลยหมดความจำเป็นและพลอยละลายหายไปกับยุคสมัย แต่เดิมที่การทำจีวรพระต้องหาผ้ามาเอง เย็บเอง ย้อมเองหมด มีความลำบากมาก กว่าจะได้ผ้าแต่ละผืน ต่างกับเดี๋ยวนี้อยากได้ผ้าก็สะดวกสบาย ทำให้ทุกวันนี้พระตัดเย็บย้อมจีวรเองไม่เป็น…..

จากหนังสือ  กฐิน วัดป่าเจริญราชธรรมาราม  รวบรวมและเรียบเรียงโดย :  วีรนนฺโท ภิกขุ

เทิดพระเกียรติสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เจริญ "100" พระชันษา

เพลงสังฆราชบูชา (Sangharaja Praise for his 100th Birthday )

คำร้อง : ฐิตวํโสภิกขุ ปทุมวนาราม

ทำนอง : รัชต์พงษ์ สมศรี (ภู ศิษย์มาวิตต์)

เรียบเรียง : เจษฎา สุขทรามร

ศิลปิน : ธนพร แวกประยู

อานิสงส์ของผู้ทอดถวายผ้ากฐิน

1.      กิติสัทโท  เป็นผู้มีชื่อเสียงฟุ้งขจรขจายไปทั่วสารทิศ

2.      ได้ชื่อว่าเป็นผู้สืบอายุพระพุทธศาสนา ถวายกำลังแก่สมณะสงฆ์ผู้ดำรงพระศาสนา

3.      ได้สงเคราะห์พระสงฆ์ตามพระวินัยนิยมบรมพุทธานุญาต

4.      เป็นการรักษาประเพณีที่ดีงามไว้มิให้เสื่อมสูญ

5.      เป็นการบูชาพุทธโอวาทของพระบรมศาสดา

6.      ได้ชื่อว่าบำเพ็ญมหาทาน

7.      เป็นปัตตานุโมทนามัย

8.      ทำทรัพย์และชีวิตให้มีสาระ

9.      เป็นการสร้างความสามัคคีในระหว่างพุทธบริษัท

10.  เป็นการสั่งสมทุน  คือ  บุญกุศล  ไว้ในภายภาคหน้า

11.  เป็นการสร้างทางไปสวรรค์และนิพพานให้แก่ตนเอง

สืบเนื่องจากกฐินมีอานิสงส์มากมายเช่นนี้  พุทธศาสนิกชนจึงนิยมทอดผ้ากฐินกันเป็นประจำ  อันยอดบุญยอดกุศล ที่โบราณถือว่าเกิดทั้งทีต้องมีโอกาสทำกฐินให้มีให้ได้ในชีวิตหนึ่ง

จากหนังสือ  กฐิน วัดป่าเจริญราชธรรมาราม  รวบรวมและเรียบเรียงโดย :  วีรนนฺโท ภิกขุ

ธงชัย หรือเครื่องหมายของพระอรหันต์

จีวร ถือว่าเป็นธงชัย หรือเครื่องหมายของพระอรหันต์ มีหลักฐานปรากฏในพระคัมภีร์
อุบาลีเถราปทาน ว่า 

“บุคคลเห็นผ้ากาสาวพัสตร์ที่ (แม้) เปื้อนอุจจาระที่ถูกทิ้งไว้ตามถนนหนทาง ก็ควรประนมมือไหว้ผ้านั้น อันเป็นธงชัยของพระอริยเจ้า ด้วยเศียรเกล้า”

"งามจริงดังทองห่อหุ้มกายา  เครื่องหมายปัญญาของผู้เห็นภัยในสังสาร

ผ้าปลอดกังวล  จากเครื่องพันธนาการ"

 

ไทยธรรมที่ถวายในกฐิน

ไทยธรรม คือ เครื่องที่ใช้เป็นบริขารสำหรับถวายเป็นบริวารของกฐิน  ในครั้งพุทธกาล ไม่ปรากฏว่ามีผู้รู้บางท่านมุ่งประโยชน์พระวินัยโดยตรง  จึงนำแต่ผ้าไปถวายเท่านั้น เมื่อเสร็จแล้วจึงไปจัดการฉลองกาลท่านภายหลัง แต่บัดนี้เป็นที่นิยมกันทั่วไปว่าการทอดถวายกฐิน จะต้องมีบริวารบริขารด้วย จะมากหรือน้อยก็ขึ้นอยู่กับศรัทธาของผู้ถวาย หรือบางทีก็เป็นปัจจัย เพื่อที่จะได้นำไปก่อสร้างซ่อมแซมให้พอแก่การใช้ประโยชน์

บริขารมีดังนี้

-          ผ้าไตร

-          ผ้าหม่พระพุทธรูปที่เป็นพระประธานและพระสาวก

-          บาตรพร้อมด้วยถลกฝาและเชิง

-          เข็ม ด้าย มีดโกน หินลับมีด กระบอกกรองน้ำ (ธัมการก)

-          พัดรอง

-          ผ้าห่มนอน

-          สำรับคาวหวาน

-          น้ำเย็น น้ำร้อน

-          กระโถน

-          เทียนสำหรับจุดสวดปาติโมกข์ตลอดปี 25 เล่ม ถ้าปีใดมีเดือน 8 สองหนใช้ 26 เล่ม

-          หมอน

-          มุ่ง

-          เสื่อหรือพรม

-          ยาบำบัดโรค

-          เครื่องเหล็ก  เช่น เลื่อย ขวาน สิ่ว กบ ค้อน

ส่วนพระคู่สวด และพระอันดับจะจัดถวายอย่างไร ก็ไม่มีกำหนดตามแต่ศรัทธาจะถวาย เมื่อนิยมว่ามีบริขารเป็นบริวารแล้วนั้น ก็มีทั้งส่วนที่เป็นลหุภัณฑ์ ทั้งส่วนที่เป็นครุภัณฑ์ ส่วนลหุภัณฑ์นั้นไม่มีปัญหายุ่งยากอะไร เพราะมีพระบรมพุทธานุญาตให้สงฆ์แจกกันได้ เมื่อสงฆ์แจกไปแล้วก็ตกเป็นของบุคคลไปตามจำนวน ส่วนครุภัณฑ์นั้นมีปัญหามากเพราะมีพระวินัยห้ามไว้ไม่ให้แจกกัน (เป็นอวิชชิยฺสล สละแจกไม่ได้  อเวภงฺคิย แจกไม่ได้)  แม้แจกไปแล้วก็ไม่เป็นอันแจก ถ้าขืนแจกก็เป็นอาบัติมีโทษแก่ทัน

จากหนังสือ  กฐิน วัดป่าเจริญราชธรรมาราม  รวบรวมและเรียบเรียงโดย :  วีรนนฺโท ภิกขุ